In dit artikel8 onderdelen
De EU AI-verordening noemt CV-screening, assessmenttools en geautomatiseerde wervingssoftware expliciet als hoog-risico AI. Als jij die software bouwt, ben je een provider in de zin van de verordening. En dat is een wezenlijk andere juridische positie dan die van je klant.
Dit artikel gaat over jou als AI-verordening HR-tech leverancier. Niet over je eindgebruikers.
Waarom HR-tech onder Bijlage III valt
Bijlage III van de EU AI-verordening somt de hoog-risico categorieën op. Bijlage III, punt 4 gaat over werkgelegenheid en personeelsbeheer. Systemen die worden ingezet voor werving, selectie, promotie, taakverdeling of prestatiemanagement vallen hier expliciet onder, mits ze mensen of hun gedrag beoordelen.
Kijk naar wat jij bouwt:
-
CV-ranking of -screening die automatisch kandidaten sorteert? Hoog risico.
-
Assessmenttools die een score of advies geven over kandidaten? Hoog risico.
-
Prestatiebeoordelingssoftware die medewerkerdata gebruikt om aanbevelingen te doen? Waarschijnlijk hoog risico.
-
Planningssoftware die op basis van gedragsdata taken toewijst? Afhankelijk van de implementatie, maar wees voorzichtig.
Niet alles wat AI bevat is automatisch hoog risico. Een chatbot die veelgestelde HR-vragen beantwoordt, valt er vermoedelijk niet onder. Maar zodra je systeem een oordeel over een mens vormt in een arbeidscontext, is de kans groot dat je in die categorie zit.
Wat provider betekent voor jouw verplichtingen
Artikel 16 van de EU AI-verordening legt de provider-verplichtingen vast. Dit zijn de zware verplichtingen, niet die van de deployer (jouw klant). De verordening maakt bewust onderscheid: de bouwer draagt een andere last dan de gebruiker.
Als provider moet je:
1. Een conformiteitsbeoordelingsprocedure doorlopen Voor hoog-risico AI-systemen in HR is dat een zelfbeoordeling (interne controle) op basis van de eisen in Hoofdstuk III, Afdeling 2. Denk aan risicobeheersysteem, technische documentatie, logregistratie, transparantie richting gebruikers, menselijk toezicht, en nauwkeurigheid en robuustheid.
2. Technische documentatie bijhouden Artikel 11 en Bijlage IV specificeren wat er in die documentatie moet staan. Denk aan: beschrijving van het systeem en de componenten, trainingsdata en -methoden, risicobeoordeling, maatregelen voor menselijk toezicht, en prestatiestatistieken. Dit is geen marketingdocument. Het is een technisch-juridisch document dat klaar moet liggen wanneer een toezichthouder erom vraagt. Sinds de AI-omnibus mogen mkb-bedrijven en kleine midcaps deze documentatie in vereenvoudigde vorm aanleveren, via een formulier dat de Commissie opstelt (artikel 11(1)).
3. Automatische logging inbouwen Jouw systeem moet gebeurtenissen registreren die nodig zijn voor post-hoc toezicht. Artikel 12 beschrijft dit. Die logs moeten aantonen wanneer het systeem een beslissing maakte, op basis van welke input, met welk resultaat.
4. Een EU-conformiteitsverklaring opstellen en je systeem registreren in de EU-database Voordat jij jouw hoog-risico HR-AI-systeem op de Europese markt zet, moet er een conformiteitsverklaring zijn en moet het systeem geregistreerd staan in de EU-database die de Commissie beheert.
5. Instructies voor gebruik meegeven Artikel 13 verplicht je tot transparantie richting de deployer (jouw klant). Dat betekent begrijpelijke gebruikersinstructies die uitleggen: wat het systeem doet, hoe het getraind is, wat de bekende beperkingen zijn, en hoe menselijk toezicht ingeregeld moet worden.
6. Een kwaliteitsbeheersysteem inrichten Artikel 17 vraagt een kwaliteitsbeheersysteem. Sinds de AI-omnibus mag dat in verhouding staan tot de omvang van je organisatie, en mkb-bedrijven zonder partner- of verbonden ondernemingen mogen bepaalde onderdelen vereenvoudigd invullen (artikel 63). De eerste geharmoniseerde norm hiervoor, EN 18286:2026, is op 14 oktober 2026 in het Publicatieblad bekendgemaakt.
7. Monitoren na marktintroductie en incidenten melden Je moet een systeem voor monitoring na het in de handel brengen hebben (artikel 72) en ernstige incidenten melden bij de markttoezichthouder (artikel 73).
Wat klanten binnenkort van je eisen
Je klanten zijn deployers. Zij hebben eigen verplichtingen onder Artikel 26 en ze kunnen die alleen nakomen als jij jouw deel doet. Concreet: ze kunnen niet aantonen dat er menselijk toezicht is als jij dat niet hebt ingebouwd. En klanten uit de publieke sector, of private partijen die een openbare dienst leveren, moeten een grondrechten-impactbeoordeling (FRIA) uitvoeren en hebben daarvoor jouw informatie nodig.
Wat HR-directors en compliance officers van Europese bedrijven straks gaan vragen:
-
"Kunnen jullie de gebruiksinstructies en een samenvatting van de technische documentatie aanleveren?"
-
"Staat jullie systeem geregistreerd in de EU-database?"
-
"Hebben jullie een conformiteitsverklaring?"
-
"Welke logging bieden jullie aan, en hoe lang worden logs bewaard?"
-
"Hoe kunnen onze medewerkers bezwaar maken tegen een beslissing van jullie systeem?"
-
"Welke trainingsdata is gebruikt, en is die gecontroleerd op bias?"
Als je op die vragen geen antwoord hebt, is de kans groot dat je die deal niet wint. Zeker bij grotere bedrijven met een eigen compliance-afdeling, of bij bedrijven die al onder AVG-toezicht staan.
Tijdlijn: wanneer moet wat geregeld zijn
De EU AI-verordening is in augustus 2024 in werking getreden. De meest relevante deadlines voor HR-tech providers:
-
Februari 2025: Verboden AI-praktijken zijn van kracht (artikel 5). Controleer vooral of je product geen emoties afleidt uit video of stem van sollicitanten of medewerkers (art. 5(1)(f)) en geen gevoelige kenmerken zoals politieke voorkeur of seksuele geaardheid afleidt uit biometrische gegevens (art. 5(1)(g)). Ook de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4) geldt sinds deze datum, voor jou en je klanten.
-
2 augustus 2026: De verordening is grotendeels van toepassing, inclusief de transparantieplichten van artikel 50.
-
2 december 2027: De hoog-risico verplichtingen voor Bijlage III-systemen, waaronder HR, gaan gelden. Dat is de datum voor jouw conformiteitsbeoordeling en documentatie. De AI-omnibus (Verordening (EU) 2026/1744) heeft deze datum vastgelegd.
-
Bestaande systemen: Systemen die vóór 2 december 2027 al op de markt zijn, vallen pas onder de regels als ze daarna ingrijpend worden gewijzigd (artikel 111(2)). Wordt je systeem door overheden gebruikt, dan moet het uiterlijk 2 augustus 2030 voldoen.
Dat klinkt ruim, maar onderschat de doorlooptijd niet. Technische documentatie schrijven, een risicobeheersysteem inrichten, en je conformiteitsverklaring opstellen kost maanden als je het goed doet.
Een praktisch stappenplan voor HR-SaaS bedrijven
Stap 1: Bepaal of je hoog-risico bent Lees Bijlage III, punt 4. Stel per product de vraag: beoordeelt dit systeem een persoon in een arbeidscontext? Als ja, ga verder met stap 2.
Stap 2: Inventariseer je technische componenten Welke modellen gebruik je? Van wie zijn de trainingsdata? Welke externe API's of Foundation Models zijn erin verwerkt? Dit bepaalt of jij volledig provider bent, of dat je deels op anderen leunt.
Stap 3: Richt een risicobeheersysteem in Artikel 9 verplicht dit. Geen eenmalig document, maar een doorlopend proces. Identificeer risico's, documenteer mitigerende maatregelen, test ze.
Stap 4: Schrijf je technische documentatie Gebruik de vereisten uit Bijlage IV als checklist. Wijs intern iemand aan die dit beheert, geen projectje voor een stagaire.
Stap 5: Bouw logging en menselijk-toezicht-functies in Zorg dat deployers het toezicht dat Artikel 26 van hen vraagt, ook daadwerkelijk kunnen uitoefenen via jouw interface. Override-functies, audit trails, bezwaarmogelijkheden.
Stap 6: Stel je conformiteitsverklaring op en registreer Voordat je een nieuw systeem uitrolt op de Europese markt, moet dit geregeld zijn.
Stap 7: Actualiseer je contracten Je verwerkersovereenkomsten onder de AVG zijn waarschijnlijk niet ingericht op AI-verordening-verplichtingen. Zorg dat afspraken over technische documentatie, logging en incident-meldingen erin staan.
De boetes zitten aan de providerkant
Even serieus over wat er op het spel staat. Artikel 99 bepaalt de sancties. Voor providers die hoog-risico AI-systemen op de markt brengen zonder te voldoen aan de verplichtingen: boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet, wat hoger is. Voor mkb en start-ups, en sinds de AI-omnibus ook kleine midcaps, geldt het laagste bedrag. Niet als dreiging, maar als context. De verordening is ontworpen om leveranciers verantwoordelijk te houden, niet alleen gebruikers.
Als je klant of een betrokkene een klacht indient bij een toezichthouder, is de eerste vraag: heeft de provider geleverd wat verplicht is? Als jouw documentatie niet op orde is, sta je zwak.
Kies je positie bewust
Sommige HR-SaaS-bedrijven overwegen om hun software te herpositioneren als "general purpose tool" om onder de hoog-risico-classificatie uit te komen. Dat is juridisch riskant. De verordening kijkt naar de beoogde toepassing, niet alleen naar hoe je het noemt. Als jouw product primair wordt ingezet voor kandidaatbeoordeling en je dat ook weet, is de kans groot dat de toezichthouder dat ook zo ziet.
Beter is om compliance als verkoopargument te zien. Klanten die twijfelen tussen twee tools kiezen steeds vaker de partij die transparant is over haar AI-governance. Dat onderscheid wordt groter naarmate de deadlines dichterbij komen.
Wil je weten of jouw HR-tech product hoog-risico is en wat je als eerste moet regelen? Doe de gratis 2-minuten compliance-check op comply.khairos.ai en krijg direct inzicht in waar je staat.
Bronnen
Weet je niet waar jouw bedrijf staat?
Beantwoord 15 vragen over hoe je team AI gebruikt. Je krijgt een compliance-score en de gaten die je eerst moet dichten, als PDF.